روش تحقیق در علم سیاست و روابط بین الملل
مقدمه
پژوهش در حوزه علوم سیاسی و روابط بین الملل عمدتاً پژوهش کیفی است و مستلزم مراحل عامی است که به ترتیب زیر می باشد:
۱- انتخاب موضوع تحقیق
دانشجویان می بایستی خودشان موضوع تحقیق خود را بر اساس علایق و توانائی هایشان انتخاب نمایند. استاد صرفاً می تواند راهنما باشد و بالتبع انتخاب موضوع توسط فردی بغیر ازمحقق توصیه نمی شود. عنوان هر تحقیقی می بایستی بیانگر نوع روش تحقیق بکار گرفته شده بوده و کوتاه؛ رسا؛ ساده؛ جذاب؛ جامع و مانع نیز باشد. تعداد کلمات مجاز برای عنوان هر طرح تحقیقاتی را بین ۵ تا ۱۵ کلمه می دانند. اعلام عنوان طرح تحقیقاتی به صورت جملات پرسشی و استفاده از کلمات اختصاری در آن توصیه نمی شود. نهایتاً عنوان باید بیانگر روش تحقیق مورد نظر نیز باشد. برای مثال موارد زیر طرح می گردد:
نفت و سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا در منطقه خلیج فارس پس از یازده سپتامبر
درآمدهای نفتی و سیاست خارجی ج.ا.ا در رابطه با مسائل هسته ای: بررسی دوره دوم آقای خاتمی و دوره اول آقای احمدی نژاد
نظام بین المللی پسایازده سپتامبر و حمله ایالات متحده آمریکا به عراق
تبیین عوامل قانونمداری در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه: مطالعه موردی آلمان و ایران
……ادامه…
جلسه ششم درس مناطق نفوذ مورخ 27/8/88
امروز ميخواهيم حوزههاي نفوذ آمريكا و شوروي در طول جنگ سرد را در آمريكاي لاتين بررسي كنيم
اولين كاري كه ميكنيم اين است كه بفهميم بحث حوزههاي نفوذ جزئي از حوزه بحث سياست خارجي هر كشور است ابتدا بايد بدانيم سياست خارجي چيست و بعد سياست خارجي آمريكا و شوروي را در آن منطقه بيان كنيم .
سياست خارجي سياستها و استراتژيهاي يك كشور در روابط سياسي دفاعي و اقتصادي و امنيتي با كشورهاي ديگر است . foreing policy به عبارت ديگر مجموعه سياستهايي كه يك كشور در روابطش با كشورهاي ديگر دنبال مي كند سياست خارجي است .
جلسه دهم درس مسائل استراتژي معاصر آقاي دكتر وثوقي 6/3/88
بريتانيا
استراتژی تغییر بریتانیا
از 1945 بریتانیا در جهت قبول شرایط جدید و تنزل پیدا کردن در یک موقعیت امپراطوری است و نزول پیدا میکند و تبدیل به یک قدرت درجه دوم در بعد از جنگ جهانی دوم و بعد از اين تغییرات بریتانیا مجبور به روند تطابق میشود. در 3 مورد نگاه استراتژیک بریتانیا متمرکز میشود:
1- نگاه به مشترک المنافع
2- اروپا
3- آمریکا
با توجه به افول امپراطوری بریتانیا و حوادثی که در اروپا رخ میدهد و موجب استقلال خواهی در کشورهای مستعمره بوجود میآید، بریتانیا مجبور میشود نگاه خود را به کشورهای مشترك المنافع یعنی مناطقی که در زمره مستعمرات بوده و یا حالا استقلال پیدا کرده معطوف کند و در این چارچوب ارتباط وسیعی با این کشورها ایجاد کند. در حوزه اقتصاد بیشتر از هميشه هست در عین حال نگاه به اروپا در قالب مشارکت در طرح مارشال واستقبال از طرح مارشال است. مضاف بر اينكه اتفاق پراگ در بهار (1968) موضوع آلمان سبب میشود که در غالب یک استراتژی موجزتر اما مختصرتر با کمک به توسعه مسائل هستهای خودش ...
جلسه نهم درس مسائل استراتژي معاصر آقاي دكتر وثوقي 22/2/88
چين به جهاني شدن به منزله يك شمشير دولبه نگاه ميكند یعنی هم قائل به چالشهایی است که جهانی شدن به همراه دارد و هم فرصتهایی که جهانی شدن به دنبال دارد. اما هنر چین در تبدیل چالشها به فرصتها است شايد يكي از نمادهاي بارز اين عكس العمل چين در مقابل جهانی شدن را بتوان در رابطه با بحران مالی 1997 آسیا دید. در این بحران با توجه به وابستگی اقتصادهای کشورهای آسیای جنوب شرقی به اقتصاد دلار و ضعف تطابق این اقتصادها با تغییرات حاصل شده در قیمت دلار چالشي بسیار بزرگ را براي این کشورها به دنبال داشت. البته چین نسبت به این کشورها از بحران سال 1997 ضرر كمتري را متحمل شود. ورشکستگی اقتصادي این کشورها به چین این نکته را یادآوری کرد که چگونه ممکن است پيوستن به اقتصاد جهانی چگونه می تواند اقتصاد ملی را آسیب پذیر نماید و روند توسعه اقتصادی را کند کند. بحث جهانی شدن در چین در آخر دهه 1990 در ادبیات آکادمیک چینی وارد شد. عمده ترین معنايي كه از جهانی شدن در دهه 90 برای چین حاصل شد عبارت بود از توسعه تکنولوژیکی و ارتباطات و گرایش به اقتصاد جهانی یعنی توسعه اقتصادی...
جلسه هشتم درس مسائل استراتژي معاصر آقاي دكتر وثوقي 16/2/88
چین:
جمعیت چین.1.338.968.000 نفر است. جمعیت 6 تا 14 سال 8/9% است. جمعیت 15 تا 64 سال 72% ، بالای 65 سال 8% است. نرخ تولد 71/13 نفر در هزار است. نرخ مرگ و میر 3/7% است. نرخ شهرنشيني43%، بالاترین میزان عمر 5/73 سال است كه برای مردان 67/71 و برای خانم ها 52/75 است. در شرق آسیا واقع است. هم مرز با دریای چین شرقی و جنوبی است. با دریای زرد هم مرز است. این دریا بین کره و ویتنام است. مساحت چین 9.596.960 کیلومتر مربع است. مساحت خشكي 9.326.410 كيلومتر مربع بدون دریای سرزمیني است و مساحت آبی 270.555 کیلومتر مربع است.مرزهای زمینی 22.117 کیلومتر است. با افغانستان 76 کیلومتر مرز دارد. با بوتان 470 کیلومتر و با برمه 2185 کیلومتر، با هند 3380 کیلومتر. قزاقستان 1533 کیلومتر. کره شمالی 1416 کیلومتر. قرقیزستان 858 كيلومتر. لائوس 423 كيلومتر، مغولستان 4677 كيلومتر، نپال 1326 كيلومتر، پاكستان 523 كيلومتر، روسیه در شمال شرق 3605 کیلومتر و در جنوب 40 کیلومتر. تاجیکستان 414. ویتنام 1481، هنک کنگ 30 کیلومتر و ماکائو 34% مرز دارد...
جلسه يازدهم درس مسائل استراتژي معاصر آقاي دكتر وثوقي 13/3/88
فرانسه :
فرانسه هميشه به عنوان يك نيروي سوم مطرح بود از دلايل نيروي سوم بودن فرانسه اين است كه خود را يك قدرت ميداند و اين مسئله و بدبيني از دوران دو قطبي شوروي و آمريكا است يعني توان خود را در توازن ميان اين دو ميداند. در فرانسه پنج جمهوري بر سر كار آمده كه ژنرال دوگل آخرين نسل جمهوري چهارم و اولين رئيس جمهور جمهوري پنجم است بعد از جنگ جهاني دوم در قبال خرابيهايي كه از جنگ بوده شرايط نامناسبي در فرانسه وجود داشت اولا از نيروي انساني خالي شده است دوما به لحاظ اقتصادي كاملا از هم فرو پاشيده سوما اينكه در بين رقابتي كه در اروپا در جريان است خودش را بين فشار آلمان از يك طرف، موضوع مطرح شدن كمونيزم از طرف ديگر و جايگزين شدن ايالات متحده به عنوان قدرت برتر از طرف ديگر در فشار مي بيند . بنابراين روندهاي حاكم بر سياست خارجي فرانسه در بعد از جنگ جهاني دوم با تز مطرح شدن يك قدرت مستقل در شرايط زير خلاصه ميشود:
مطالب ارائه شده در کلاس سیاست خارجی آمریکا توسط آقای دکتر دهشیار
عوامل تاثير گذار در سياست خارجي :
-
عوامل فردي 2. عوامل حكومتي 3. عوامل اقتصادي 4. عوامل ارزشي 5. عوامل بوروكراتيك
سه بازيگر در عرصه نظام بين الملل وجود دارد: 1. بازيگر بزرگ(قدرت بزرگ)2. بازيگر مهم(قدرت مهم)3. بازيگر معمولي(قدرت معمولي). روسيه و آمريكا بازيگر بزرگ هستند و در واقع بازيگر استراتژيك هستند. يك كشور استراتژيك قدرتي است كه مي تواند قدرت خود را در تمام جهان به نمايش بگذارد. بازيگر مهم بازيگر شبه استراتژيك است . روسيه قدرت جهاني نيست بلكه قدرت قاره اي است يعني آن وزن را ندارد و فقط در منطقه و قاره مي تواند قدرت خود را به نمايش بگذارد. آمريكا بازيگر جهاني است يعني در منطقه و قاره و جهان مهم است . ملاحظات و مسئوليتهاي كشور بزرگ و معمولي با هم متفاوت است . آمريكا و روسيه تعيين كننده هستند و مسئوليت و وظايفه دارند كه نگذارند دنيا به اشوب كشيده شود. ژاپن و چين مهم هستند و چون نمي توانند قدرت خود را جهاني كنند پس بازيگر بزرگ نيستند...
جلسه هفتم درس مسائل استراتژي معاصر آقاي دكتر وثوقي 9/2/88
جنگ ستارگان به اين خاطر از طرف ريگان داده ميشود كه در جريان سالت 2 غلبه و برتري با نيروهاي شوروي است و احساس باخت را آمريكاييها در جريان سالت 2 دارند و به همين دليل مفاد قرارداد سالت 2 هيچ وقت عملي نميشود بنابراين طرح دفاع موشكي تير خلاصي است به ماشين جنگي شوروي با توجه به هزينهبر بودن جنگ ستارگان مضاف بر اين كه به لحاظ استراتژيك فضايي شوروي نتوانست بر غرب پيشي بگيرد دليل عمده ناكامي شوروي ضعف تكنولوژيكي است كه شوروي دارد و با توجه به آخرين تحولات دوران برژنف است كه ركود بر اقتصاد اتحاد شوروي به صورت چشمگيري حاكم مي شود و شرايط براي ...
جلسه ششم درس مسائل استراتژي معاصر آقاي دكتر وثوقي 2/2/88
در دهه 1960 خروشچف كه بر سر كار مي آيد به خاطر افزايش اعتماد به نقش توازن قوا يا بهتر است بگوييم توازن وحشت خروشچف بر تفكر سنتي كه در روسيه مبني بر استفاده و محوريت نيروي زميني است پشت ميكند. ناگفته نماند كه روسيه اصالتاً يك قدرت زميني است كه مأمور حفاظت از دژ مستحكمي همچون اوراسيا را به عهده داشته است شيفت خروشچف از تمركز بر نيروي زميني بر دفاع اتمي رخ ميدهد كه متضمن حداقل بازدارندگي مي باشد كه البته منتقدين خروشچف بعدها آن را به ترس اتمي تعبير و ملقب كردند. خروشچف اعتقاد داشت كه جنگ اتمي بيشتر از چند روز طول نخواهد كشيد بنابراين اولويت بايد به منابعي داده شود كه در اين زمينه ميتواند مفيد باشد كه همانا اتخاذ يك استراتژي تهاجمي و دفاع هوايي بود. بنابراين ديگر نيروها بايد كاهش پيدا كنند. زيرا علي الخصوص نيروي انساني در اين زمينه نقش درجه دومي پيدا خواهد كرد و نيروهاي انساني برطرف كننده كمبودهاي اقتصادي نخواهد بود و بايد در جهت ...