سوالات درس روش تحقیق آقای دکتر علوی
1 - اساس یک تحقیق درست چیست ؟
اساس یک تحقیق درست عبارت است از دقت ، نظم و ترتیب ، اتخاذ روش منطقی ، نقل عقاید موافق و مخالف ، ارائه مدرک و ماخذ ، تحقیق دوراز احساسات و پیش داوری ، تشریح و توضیح کامل موضوع .
2 - موضوع تحقیق را چگونه انتخاب می کنیم ؟
دانشجو باید موضوع گزارش تحقیقی خودرا باتوجه به دوره تحصیلی ، منابع قابل دسترسی و فرصت تهیه گزارش تهیه کند . یک بررسی مقدماتی روی موضوع ممکن است موجب شود که دانشجو موضوع تحقیق خود را تغییر دهد و از اتلاف ماهها وقت جلوگیری نماید . هر اندازه موضوع تحقیق محدود ترباشد امکان انجام یک تحقیق کامل بیشتر است .
3 – شرایط انتخاب موضوع را بنویسید ؟
1 – موضوع باید حتی الامکان در شروع کار محدود باشد .
2 – موضوع باید مورد علاقه باشد .
3 – اگر به رشته تحصیلی نزدیک باشد بهتر است .
4 – حتی الامکان نسبت به موضوع نباید پیشداوری و تعصب داشت .
5 – موضوع نباید زیاد تازه باشد زیرا هنوز منبع کافی ندارد و زیاد هم نباید منسوخ و بی فایده باشد .
4 – بررسی مقدمات موضوع چگونه صورت می گیرد ؟
پس از انتخاب موضوع ، در آرشیو شخصی یا کتابخانه ، مجلات و روزنامه ها به دنبال منابع مربوط به موضوع می گردیم و در صورت موجود نبودن منبع کافی ، موضوع را عوض می کنیم . ضمنا با مطالعه در منابع موجود در باره موضوع ، اطلاعاتی به دست آورده ، ابتدا فهرست مطالب خود را تهیه می کنیم .
5 – آیا تایید یا عدم تایید یک فرضیه به اعتبار کار ما می افزاید ؟
رد با اثبات یک فرضیه به اعتبار کار ما لطمه نمی زند ، مهم این است که بدون تعصب تمام دلایل موافق یا مخالف را ذکر کنیم یا به عبارت دیگر فرضیه را از تمامی جهات ممکن مورد بررسی قرار دهیم
6 – قیاس استقرا و منطق ترکیبی کدامند ؟
قیاس حکم کلی است و از کل به جز حرکت می کند و استقراء از جز به کل و برای اثبات حکم کلی است ( تجربه ) منطق ترکیبی : امروزه نمی توان هیچ حکم کلی را بدون آزمون و تجربه علمی دانست .
7 – تاثیر متقابل انسان و محیط بر یکدیگر چگونه است ؟
انسان در برابر محیط دست به تجربه می زند با هر تجربه ای فکر جدید و درک جدید ( علم ) حاصل می شود و با هر درک جدیدی تجربه جدید صورت می گیرد و به این ترتیب با افزایش اندوخته های علمی و تجربی انسان ( تئوری و عمل ) انسان راحت تر زندگی می کند .
8 - تعریف متغیر نقش و انواع آن کدام است ؟
متغیر مقایسه دو مفهموم مثل خوبی و بدی ( کیفی ) بلندی و کوتاهی ( کمی ) متغیر تاثیر گذار را مستقل X می گویند متغیر تاثیر پذیر را تابع یا Y می گویند اما میان این دو متغییر ناخواسته یا میانگین وجود دارد Z که موجب تعدیل تاثیرات X و Y می شود . مثال اختلاف فرهنگی X موجب طلاق می شود Y اماعواملی مانند سن تحصیلات درآمد و غیره می تواند درصد طلاق را کم یا زیاد کنند Z .
9 – جمعیت و نمونه آماری پرسش نامه را چگونه تعیین می کنیم ؟
جمعیت کل است ولی چون دسترسی به جمعیت دشوار است از طریق نمونه گیری تصادفی و احتمالی است ، و نتیجه بدست آمده از نمونه را به کل جمعیت تسری می دهیم با درصدی از خطا ، اگر جمعیت یک دست باشد نمونه با کل مطابقت دارد اما اگر جمعیت متنوع باشد مثلا در دانشگاه باید از هر ترم نمونه گیری کنیم و به آن نمونه گیری خوشه ای گویند .
10 – مراحل اصلی هر تحقیق کدامند ؟
هر تحقیقی برای اینکه به نتیجه برسد چند مرحله اصلی را پشت سر می گذارد :
1 – انتخاب موضوع
2 – شناسایی منابع و ماخذ
3 – یادداشت برداری و گردآوری اطلاعات
4 – تنظیم و نوشتن پیش نویس و سپس تحریر نهایی .
11 – مساله و بیان آن توضیح دهید ؟
برای نوشتن بیان مسئله در طرح تحقیق ابتدا از منابع مختلف بطور مستند استفاده می کنیم و در پایان بطور برجسته در یک جمله یا پاراگراف مسئله خود را بیان می کنیم ، محدوده زمانی و مکانی مسئله باید مشخص باشد . مثال " جایگا روابط آلمان و آمریکا در نظم نوین جهانی"
12 – اهداف کلی و ویژه تحقیق را بیان کنید ؟
اصولا اهداف را بصورت 1 و 2 و 3 می نویسیم و در نتیجه گیری تحقیق دلایل رسیدن و یا نرسیدن به آن اهداف را بررسی می کنیم .
13 – فرض یا گمانه پژهش و تفاوت آن با مفروض یا مفرضه چیست ؟
فرضیه احتمالی است که از احتمالات دیگر به واقعیت نزدیکتر است و محقق با توجه به پرسش ها و چارچوب نظری محقق و مدل تحقیق آن را تدوین و دلایل تایید و یا عدم تائید آن را بررسی می کند . مفروض بدیهیاتی است که در زمینه موضوع وجوددارد
14 – پرسش های کد دار و نقش دار را توضیح دهید ؟
برای استفاده ازمنابع ابتدا فهرستی از مطالب مورد نظر تهیه می کنیم و به هریک به دلخواه یک کد می دهیم پاسخ کد ها را در منابع جستجو و مشخص می کنیم و سپس هر دسته مشابه را در یک دسته فیش می نویسیم وبا مطالعه و مقایسه ، مقاله یا طرح خود را می نویسیم
15 – اجزاء یک گزارش تحقیقی کدامند ؟
پیش درآمد : صفحه عنوان ، فهرست مطالب ، پیشگفتار
متن : مقدمه و فصول و نتیجه گیری
مراجع کتاب : پیوست ها ، کتابنامه و راهنمای موضوع ( اندکس )
16 – نحوه کار در نتیجه گیری چگونه است ؟
در نتیجه گیری سه قسمت داریم :
1 – جمع بندی نهایی ( با مطالعه دقیق یا دداشت برداری از کل پایان نامه و ارائه یک تحلیل جامع از مطالب )
2 – دلایل تائید یا عدم تائید فرضیه ها با ذکر خود فرضیه
3 – پیشنهاد راه حل
17 – فیش وفیش برداری را تعریف کنید ؟
فیش به برگه ها یا کارتهای منظمی گفته می شود که در آن خلاصه یا گزیده مطالب مطالعه شده بر روی آن نوشته یا چسبانده می شود . ، فیش ها باید بر اساس موضوعات اصلی ، فرعی ، اختصاصی به ترتیب شماره های آنها تنظیم شود
موارد قابل ثبت در فیش عبارتند ازفیش نویس ، شماره فیش ، ، تاریخ ، انواع ثبت مطالب ، نقل ، ترجمه ، موضوع بندی مطالب ، موضوع خاص ، موضوع عام ، موضوعات جنبی ، فیش مکمل ، کد گذاری دفرت راهنما ، حواشی می باشد .
در تهیه و تنظیم فیش به کد گذاری باید توجه ویژه نمود و در جعبه های مخصوص فیشها یا پوشه و فایل وکلاسورو یا زونکن نگهداری نمود .
18 – استناد در متن چگونه صورت می گیرد ؟
استناد در متن بهتر است برای هر فصل در متن شماره گذاری و در پایان فصل پی نوشت بدهیم ودر پی نوشت از همان و پیشین هم استفاده می شود باذکر صفحه ، طریقه دوم بازکرن پرانتز در مقابل نفل قول است با نوشتن نام نویسنده تاریخ نشر و شماره صفحه به دو نقطه مشخص می شود .
19 – فهرست منابع چگونه تنظیم می شود ؟
1 – منابع فارسي
2 – منابع انگلیسی
فهرست منابع فارسی باید تفکیکی باشد الف – کتاب ، ب – مقاله ، پ- مجله ت – روزنامه ، ج- سند و غیره الفبایی با اسم فامیل تاریخ نشر پس از اسم کوچک در پرانتز می آید زیرا اسم کتاب خط می کشیم مقاله در گیومه قرار می گیرد و زیر نام مجله خط می کشیم در ذکر سایت مشخصات سایت و تاریخ آن می آید .
20 – کاربرد گیومه و حاشیه در نقل و قول چیست ؟
نقل قول اگر سه خط باشد در گیومه و اگر بیشتر از سه خط باشد به صورت حاشیه دار در وسط صفحه یا با حروب ایتالیک نوشته می شود . واستناد بلافاصله بعد از نقل قول می آید در روش جدید استناد از همان و پیشین استفاده می شود .
21- فهرست مطالب چگونه تنظیم می شود ؟
در پایان تهیه می شود تقسیم بندی آن باید با متن مطابقت داشته باشد مثلا فصل اول – کلیات 1 – 1 بیان مسئله 2 – 1 اهمیت موضوع ، در متن فهرست مطالب باید عنوان و صفحه داشته باشد
22 – چکیده چگونه تنظیم می شود ؟
چکیده در پایان کار تدوین می شود و باید شامل مساله و پاسخ آن پرسش ها و پاسخ آنها ، نتیجه گیری و نو آوری باشد .
23 – مقدمه چگونه تنظیم می شود ؟
در پایان کار تدوین می شود و دریچه ای است به روی خواندده برای آشنایی با پایان نامه ، لذا فصول و محتوی هر فصل معرفی می گردد .
24 – قواعد نقل قول و نوشتن کدام است ؟
در واقع بخش اعظم پایان نامه از طریق نقل عقاید و نظرات دیگران تدوین می شود و تجزیه و تحلیل و نو آوری در مباجث به عهده دانشجو است . پیش از نقل قول ، دانشجو نظر یا جمع بندی خود را بیان می کند و برای استدلال و استحکام نظر خود از نقل قول استفاده می نماید . نقل قول اگر سه خط باشد در گیومه و اگر بیشتر از سه خط باشد به صورت حاشیه دار در وسط صفحه یا با حروب ایتالیک نوشته می شود . واستناد بلافاصله بعد از نقل قول می آید در روش جدید استناد از همان و پیشین استفاده می شود .
25 – تقسیم بندی فهرست مطالب با توجه به متن چگونه صورت می گیرد ؟
فهرست مطالب در پایان کار با ذکر صفحات و معمولا توسط حروفچین حرفه ای تنظیم و تایپ می شود .
26 – در پیشینه تحقیق چگونه عمل می شود ؟
در این بخش ، چند اثر برجسته در زمینه عنوان پایان نامه را معرفی و پرسش فرضیه و جمع بندی هریک را بیان می کنیم و در پایان اعلام می کنیم که تحقیق ما با منابع مورد بررسی چه تفاوتی دارد و نو آوری آن در چیست . حداقل پنج منبع اصلی مرتبط به موضوع پایان نامه معرفی و بررس می شود .
27 – هر فصل چگونه تدوین می شود و شامل چه مواردی است ؟
پرسش های فرعی عنوان فصل ها را تشکیل می دهد و در هر فصل نتیجه گیری مختصر و پاسخ به پرسش مطرح و دلایل و تایید یا عدم تایید فرضیه می آید
28 – استناد در متن و در پی نوشت چگونه است ؟
استناد یا سند آوری برای اعتبار بخشیدن به کار می آید ، از دزدی ادبی جلوگیری می کند و دیگران نیز می توانند با مراجعه به سند معرفی شده از آن استفاده نمایند . استناد در متن به صورت زیر انجام می گیرد : نام فامیل ، تاریخ نشر و صفحه یا صفحات ( علوی ، 1380 : 55- 50 )
29 – فهرست منابع چگونه تدوین می شود ( کتاب ، مقاله ، مجله ، روزنامه ، سایت )
فهرست منابع در پایان کار به صورت الفایی از روی نام فامیل نویسنده تنظیم می شود و کتاب ، فصلنامه و مجله و سایر اسناد از هم تفکیک می شودند ودرمعرفی کتاب به طریق زیر عمل می شود :
1 – علوی ، پرویز ( 1384 ) ، مقدمه ای بر روش تحقیق . تهران : علوم نوین .
2 - در معرفی مقاله به طریق زیر عمل می شود :
نقیب زاده ، احمد " دمکراسی " ، قصل نامه اطلاعات سیاسی اقتصادی ( دوره چهارم ، شماره 185 تاریخ مهر و آبان 1383 )
30 - در فصل نهایی و نتیجه گیری چه مواردی بررسی می شود ؟
در فصل نهایی پایان نامه ، جمع بندی و نتیجه گیری نهایی از عنوان مورد بررسی صورت می گیرد . برای اینکار ، کل پایان نامه بادقت مطالعه و نکات مهم و برجسته گردآوری و توسط دانشجو تحلیل می شود و لذا از آوردن نقل قول خود داری می شود . این فصل مختص دانشجو است و دیدگاه ، جمع بندی و تحلیل او را از موضوع نشان می دهد .